بن بست

kavirevahshat — Sat, 18 Oct 2008 17:36:21 GMT

22سال پیش در چنین روزی به دنیا آمدم...

kavirevahshat — Fri, 03 Oct 2008 10:49:31 GMT

شهروند امروز را به خاطر خبرنامه اش (عکس.خبر) دوست دارم.همانطور که،اخبار 20:30 شبکه ی دو سیما را به خاطر برداشت آزادش.

...

kavirevahshat — Sat, 27 Sep 2008 11:29:56 GMT

کوله بار آرزوهایم را باد با خود برد...

سال بلوا

kavirevahshat — Thu, 11 Sep 2008 18:38:18 GMT

این جمله ها را عباس معروفی در "سال بلوا"* آورده.فکر کردم خیلی قشنگ است؛اینجا نوشتمشان تا شاید یکی دیگر هم لذت ببرد.

انگار همه ی پرده ها را کشیده بودند و تنها چراغ ذهنم را روشن کرده بودند که در غار تاریک گذشته ها دنبال خودم بگردم.(ص 66)

بچه که بودم خیال می کردم همه چیز مال من است،دنیا را آفریده اند که من سرگرم باشم،آسمان،زمین،پدر،مادر،درختها،اسبها،کالسکه وحتی آن گنجشک ها برای سرگرمی من به وجود آمده اند.بعدها یکی یکی همه چیز را ازم گرفتند.مایعی در رگ هام جاری بود که می گفت این مال شما نیست،راحت باشید.پسری که عاشق کبوترها و خرگوش ها بود،خودش را به درختی دار زد.چرا؟مادر گفت بماند برای بعد.کاش تولد من هم می ماند برای بعد،به کجای دنیا بر می خورد؟(ص67)

"مردم هر یک دردی دارند که دیگری نمی فهمد."(ص126)

و تمام شب را برای دخترهایی که در تنهایی از خودشان خجالت می کشند گریه کردم،دختر هایی که بعدها از خود متنفر می شوند و مثل یک درخت تو خالی،پوسته ای بیش نیستند،وعاقبت به روزی می افتند که هیچ جای اندامشان حساس نیست،روح وجسمشان همان پوسته است،و خودشان نمی دانند چرا زنده اند.(153)

حتی یک نفر را نداشتم که باهاش درد دل کنم و از حسینا براش حرف بزنم.کسی باشد که بهش بگویم دوستش دارم،می فهمی؟می دانی عشق یعنی چه؟خیال نمی کنم بفهمی.هیچ کس نمی داند من چه حالی دارم،هیچ کس.دلم از تنهایی می پوسید و دردهای ناگفتنی توی دلم تلمبار می شد.آدم عاشق باشد و نتواند به کسی بگوید،غم انگیز نیست؟(170)

سال ها بعد فهمیدم که مردها همه شان بچه اند،اما بعضی ها ادای آدم بزرگ ها را در می آورند و نمی شود بهشان اعتماد کرد،به خودشان هم دروغ می گویند.(174)

ای خدا،تو هم از من بیزاری؟ای خدای عزوجل،ای مهربانی که از نامهربانی آدم ها دلت می گیرد و افسارشان را به سرشان می اندازی که در باتلاق فرو برند،ای خدای قهر و آشتی،چطور ممکن است روزی روزگاری من بتوانم سرت را بر دامنم بگذارم و موهات را شانه کنم؟ای خدایی که هر چه دست نیافتنی تر،خداتر!(176)

هیچ آدمی آدم دیگری نیست.عمرباخته ها،عاشق عمر دیگران می شوند،همانطور که خودشان قربانی شده اند،دیگران را هم نابود می کنند،با حرف های قشنگ،وعده های فریبنده،سلیقه های یکنواخت،زبان بازی،زبان بازی و همه اش دروغ،ظاهر دروغ،خوشگلی های دروغ.....(183)

گریه ی نابینایان آدم را به دل غشه می اندازد،چشم خانه ها خشکند،و هیچ اشکی در کار نیست.تنها صدای گریه ی پیرمردی را می شنیدم که صورتش مچاله شده بود و هیچ به فکر غرورش نبود.(ص188)

خاطرات همه ی گذشته هام،در کودکی های بسیار دوردستی تکرار می شد وآدم نمی فهمید زمان گذشته است،چقدر گذشته است؟آدم مگر گذشته ای داشته،یا مگر آینده ای هم وجود دارد؟حالا که اسیر چیزی مثل خواب شده ام،چرا باید به زمان بیداری فکرکنم و بعد پاهام را بر زمین سفت بگذارم و خودم را ازدست خشونت زمانه در پستوی خانه پنهان کنم،گوش هام رابگیرم،چشم هام را ببندم وهمه اش به این فکر باشم که عاقبت چه می شود؟(193)

و من ماهی هایی را از دوران کودکی به یاد می آوردم که اعدام شده بودند،ماهی هایی که قربانی تشنگی زمین شده بودند.(198)

و حالا من در یاد کودکی هام او راگم کرده بودم.همه ی شیرینی دوران کودکی در من زنده شده بود و نمی توانستم گریه نکنم.(199)

دلم گرفته بود،درخت ها در پشت مه هیچ معنایی نداشتند.دلم می خواست گریه کنم،نه برای کسی،نه برای چیزی،فقط برای تنهایی خودم،و گریه هیچ معنایی نداشت.(ص204)

تقدیر،اسب رم کرده ای است که نمی شود بهش دهنه زد.(ص232)

"توی این مملکت هر چیزی اولش خوب است،بعد یواش یواش بهش آب می بندند،خاصیتش را از دست می دهد،واسه ی همین است که پیشرفت نمی کنیم."(ص301)

و...

*سال بلوا،عباس معروفی،انتشارات ققنوس،چ چهارم،تهران،1386

kavirevahshat — Wed, 03 Sep 2008 13:41:18 GMT

تنها بدین خاطر که دوست بدارم زاده شدم.

خدای من این را می دانست

و پدران و مادرانی که

بدین سبب به زحمت هزاران ساله افتادند.

تنها برای آن که دوست بدارم،آمده ام.

آسیه امینی

بادبادک(مظهر خوبی و دوستی و رهایی)

kavirevahshat — Sat, 23 Aug 2008 22:22:18 GMT

زمان از روزگار تعریف و تمجید بادباک باز گذشته بود که من شروع به خواندنش کردم؛یک رمان اجتماعی از خالد حسینی نویسنده ی افغانی الاصل ساکن آمریکا با ترجمه ای از مهدی غبرائی که انتشارات نیلوفر آن را به چاپ رسانده است.

قصه ی زندگی امیر قهرمان اصلی رمان که از زبان خودش روایت می شود با تاریخ سیاسی افغانستان در آمیخته است.امیر داستان زندگی خود را از کودکی در افغانستان تا جوانی اش در آمریکا به تصویر می کشد،همراه با تمام زیر و بم هایش.

"بادباک باز ما را به ایامی می برد که رژیم سلطنتی افغانستان در میان بی خبری مردم سقوط می کند و این کشور دستخوش تحولاتی می شود که تا امروز شاهد آنیم.اما در این رمان حوادث سیاسی، گذرا و حاشیه ای است. و داستان اصلی آن زندگی دو پسر است که با هم در یک خانواده بزرگ می شوند و از یک پستان شیر می نوشند و دوستی عمیقی بینشان شکل می گیرد.ولی دنیای این دو در عین حال از هم جداست:امیر ارباب زاده است و مالک خانه و ثروت پدر. و حسن نوکرزاده و از قوم هزاره و پیوسته پامال تاریخ.

بادباک باز درباره ی دوستی و خیانت و بهای وفاداری است.درباره ی علایق پدر و پسر است و تسلط پدر، درباره ی عشق و ایثار است و دروغهاشان، درباره ی دور ماندن از اصل است و تمنای بازگشت به آن."1

پردازش داستان برای من بسیار دلچسب و شیرین است.همه چیزطبیعی به نظر می رسد.طبیعی و خودمانی.خواندن نه تنها خسته ام نمی کند که نوعی آسایش روحی نیز به من می بخشد.خیلی زود دلم هوس دوستی امیر و حسن را می کند،در عین حال خیلی زود هم حسادت های امیر حرصم را در می آورد.من عاشق درخت اناری می شوم که آن دو در پایش شاهنامه می خوانند.رزم رستم و سهراب.انگارکودکان افغان هم ازما بیشتر اهل ادب و معرفتند.با این وجود آنها آرزوی سفر به ایران را دارند،تا هنرپیشه های مورد علاقه شان را از نزدیک ببینند.آنها قادر به تشخیص این مسئله نیستند که ایران فقط فیلم ها را برایشان دوبله می کند. فارسی حرف زدن قهرمانان فیلم ها این تصور غلط را در ذهن آنان ایجاد می کند که هنرپیشه ها باید ایرانی باشند.سادگی بچگانه ی کودکان افغان روزنه ی امیدی برای من ایرانی است که چقدر خوب که جایی هم هست که مردمانش چشم به سرزمین من دوخته باشند.

متن به راحتی مرا در خود فرو می برد.همه چیز راحت و آسان برایم مجسم می شود.آنقدر راحت که انگار خودم هستم که در میان خیابان های کابل قدم میزنم.آنقدر اخت می شوم که ناخودآگاه بر وحشی گری های طالبان آنجا که بی رحمانه به سوی علی پدر حسن نشانه می روند اشک می ریزم.

سبک های جالبی در متن می بینم. از نوع آنچه در فیلم های سینمایی دیده ام :پلان اول پلان آخر می شود و قسمت های مختلف داستان به نوعی با هم ارتباط پیدا می کند(تقاطع،اقلیما،چهار انگشتی و...برای من از این نوع بوده اند.)در اینجا هم چنین می شود:امیر بر اثر حسادتی که به حسن دارد درحقش خیانتی را مرتکب می شود"تشک حسن را بلند کردم وساعت نو و اسکناس های افغانی را زیرش گذاشتم"2 تداعی این کار در قسمتی دیگر از کتاب اینگونه نمایان می شود:امیر را در سفر به افغانستان- برای یافتن سهراب پسر حسن- راننده ای به نام فرید همراهی می کند.امیر شب را در خانه ی وحید برادر فرید که مرد فقیری است می گذراند"موقع غذا خوردن متوجه شدم که پسرهای وحید،هر سه لاغر با صورت های خاک آلود و موهای قهوه ای کوتاه زیر شبکلاه،نگاه دزدانه ای به ساعت مچی دیجیتال من می اندازند.پس از شام،از وحید اجازه گرفتم که هدیه ای به پسرهایش بدهم.او مخالفت کرد،اما وقتی اصرار کردم، با اکراه پذیرفت.ساعت مچی را باز کردم وآن را به پسر کوچک دادم.او با خجالت زیر لب تشکر کرد...داشتم توی خانه می رفتم که صدای گفتگویی را از آن شنیدم.یکی صدای وحید بود.«...چیزی برای بچه ها نمانده.» وحید با صدای خفه ای گفت:«گرسنه هستیم،ولی وحشی که نیستیم!مهمان ماست!می خواستی چه کار کنم؟»صدای زن گریه آلود بود.«...فردا صبح چیزی پیدا کن.چطور شامشان را بدهم که...»

پاورچین دور شدم.تازه فهمیدم چرا بچه ها چندان توجهی به ساعت نکردند.نگاهشان اصلا متوجه ساعت مچی نبود، بلکه به غذا زل زده بودند...کمی پیش از حرکت،وقتی مطمئن شدم کسی مرا نمی پاید،کاری را کردم که بیست و شش سال پیش کرده بودم؛مشتی اسکناس مچاله زیر تشک گذاشتم."3

عبارت هایی در پایان رمان بود که عجیب در دلم نشست:"هر چه باشد،زندگی که فیلم هندی نیست.افغانها دوست دارند بگویند:زندگی میگذره؛بی اعتنا به آغاز،پایان،کامیاب،ناکام،بحران یا روان پالایی،زندگی مثل کاروان پر گرد و خاک کوچ کنندگان آهسته آهسته پیش می رود."4

"آرامش راحتی است،آسایش خیال است.آرامش پیچاندن پیچ زندگی در پایین ترین حد است.سکوت خاموش کردن آن پیچ است.بستن آن است. بستن تمام آن."5

مارک فاستر آمریکایی تمام این روایت را در فیلمی به تصویر کشیده است که نه ستاره ای دارد و نه جلوه های آن چنانی ای. اما برای کسی که عمیقا رمان را خوانده و تمام ظرایفش را احساس کرده جذاب به نظر می رسد.

شخصیت های انتخاب شده دقیقا با آنچه من تصور کرده بودم یکسان بود.حسن همانطور که در رمان برای من عزیز بود در فیلم هم عنصری دوست داشتنی به حساب می آمد.پدرامیر،علی،رحیم خان طاهری، ثریا و... هم منطبق با تصویری بودند که در ذهن من شکل گرفته بود.تنها باید گفت خاله جمیله و امیر جوان فراتر از آن چیزی بود که من تصور کرده بودم،و یا سهراب که خیلی نازتر در تصورات من شکل گرفته بود؛درست مخالف آنچه دیدم.موسیقی و لهجه ی افغانی ،همچنین بادبادک های رنگی از دیگر بخش های مورد علاقه من در این فیلم به حساب می آمدند.

خواندن این رمان به همراه تماشای فیلمش لذت فراوانی به من بخشید که هیچگاه از وجودم پاک نخواهد شد.

1- برگرفته از جلد پشت کتاب

2- بادبادک باز،خالد حسینی،ترجمه مهدی غبرائی،چ دوم،انتشارات نیلوفر،تهران،تابستان86،ص109

3- همان،ص240

4- همان،ص354

5- همان،ص358

زمانی...

kavirevahshat — Sun, 17 Aug 2008 18:22:18 GMT

زمانی
با تکه ای نان سیر می شدم
و با لبخندی
به خانه می رفتم
اتوبوس های انبوه از مسافر را
دوست داشتم
انتظار نداشتم
کسی به من در آفتاب
صندلی تعارف کند
در انتظار گل سرخی بودم

احمدرضا احمدی

kavirevahshat — Tue, 05 Aug 2008 22:29:18 GMT

0ll0

دوباره سکوت

kavirevahshat — Wed, 23 Jul 2008 15:25:18 GMT

باز هم برای سکوت:

یار من غصه نخور، زندگی جزر و مد داره

دنیامون یه عالمه آدم خوب و بد داره

یار من غصه نخور، گریه پناه آدماست

تر وتازه موندن گل، مال اشک شبنماست

یار من غصه نخور، زندگی بی غم نمی شه

اونی که غصه نداشته باشه، آدم نمی شه

یار من غصه نخور، خیلی ها تنهان مث تو

خیلی ها با زخمای زندگی آشنان مث تو

یار من غصه نخور، زندگی خوب داره و زشت

خدا رو چه دیدی شاید،فردامون باشه بهشت

یار من غصه نخور، زندگی بی غم نمی شه

اونی که غصه نداشته باشه، آدم نمی شه

یار من غصه نخور، دنیا رو بسپار به خدا

هردومون دعا کنیم ، تو هم جدا منم جدا

سکوت

kavirevahshat — Tue, 22 Jul 2008 20:40:18 GMT

این دو بیت را برای سکوت می گذارم؛ که عاشق کلاغان است و فکر می کند هیچ کس درکش نمی کند:

در این زمانه ی بی های و هوی لال پرست /خوشا به حال کلاغان قیل و قال پرست

چگونه شرح دهم لحظه لحظه ی خود را/برای این همه ناباور خیال پرست؟

محمد علی بهمنی